iStock
Μπορεί να προσπαθείς να κοιμάσαι αρκετά, να βάζεις ξυπνητήρι το πρωί και να πιστεύεις ότι έχεις έναν σχετικά φυσιολογικό ύπνο. Αν όμως τη μία μέρα κοιμάσαι στις 11, την άλλη στις 2 και το Σαββατοκύριακο ξενυχτάς μέχρι το πρωί, ίσως το σώμα σου να μην το διαχειρίζεται τόσο καλά όσο νομίζεις. Σύμφωνα με νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Όουλου, η ακανόνιστη ώρα ύπνου μπορεί να συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, όπως έμφραγμα και εγκεφαλικό. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι το πρόβλημα δεν φαίνεται να είναι μόνο το πόσο κοιμάσαι, αλλά κυρίως το πόσο σταθερό είναι το πρόγραμμά σου.
Τεντώνεσαι πριν τον ύπνο; Δες τι προκαλεί στο σώμα και στο μυαλό σου
Ακανόνιστος ύπνος: Η συνήθεια που μπορεί να διπλασιάσει τον κίνδυνο εμφράγματος
Στη μελέτη παρακολουθήθηκαν 3.231 άτομα που γεννήθηκαν στη Βόρεια Φινλανδία το 1966. Οι συνήθειες ύπνου τους καταγράφηκαν γύρω στα 46 τους χρόνια μέσω activity monitors που κατέγραφαν τη διάρκεια και το timing του ύπνου τους. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες παρακολούθησαν την υγεία τους για περισσότερο από μία δεκαετία.
Τα δεδομένα έδειξαν ότι όσοι είχαν μεγάλη αστάθεια στην ώρα που πήγαιναν για ύπνο - ειδικά όταν περνούσαν λιγότερες από 8 ώρες στο κρεβάτι - είχαν περίπου διπλάσιο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβάντων σε σύγκριση με όσους διατηρούσαν πιο σταθερό πρόγραμμα.
Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι η ώρα αφύπνισης δεν φάνηκε να σχετίζεται τόσο έντονα με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η ασυνέπεια στο ωράριο ύπνου ήταν εκείνη που εμφάνισε τη μεγαλύτερη συσχέτιση. "Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι η σταθερότητα στην ώρα κατάκλισης μπορεί να είναι σημαντική για την υγεία της καρδιάς. Αντανακλά τους ρυθμούς της καθημερινότητας και το πόσο αυτοί μεταβάλλονται", ανέφερε η μεταδιδακτορική ερευνήτρια Laura Nauha από το Πανεπιστήμιο του Όουλου.
Τι συμβαίνει στο σώμα όταν κοιμάσαι κάθε μέρα διαφορετική ώρα
Ο οργανισμός σου λειτουργεί με βάση ένα εσωτερικό "ρολόι", γνωστό ως κιρκάδιος ρυθμός. Αυτός ο μηχανισμός επηρεάζει:
- τις ορμόνες,
- την αρτηριακή πίεση,
- τη θερμοκρασία σώματος,
- τον μεταβολισμό,
- ακόμη και τη λειτουργία της καρδιάς.
Όταν το πρόγραμμα ύπνου αλλάζει συνεχώς, το σώμα δυσκολεύεται να συγχρονιστεί. Είναι σαν να βιώνεις ένα μικρό jet lag ξανά και ξανά μέσα στην εβδομάδα.
Η χρόνια απορρύθμιση του βιολογικού ρολογιού έχει συνδεθεί τα τελευταία χρόνια με:
- αυξημένο στρες,
- υψηλότερη φλεγμονή,
- χειρότερη ποιότητα ύπνου,
- μεταβολικές διαταραχές,
- και μεγαλύτερη επιβάρυνση στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Αν σε αυτό προστεθεί και η έλλειψη ύπνου, τότε το σώμα δεν προλαβαίνει να ανακάμψει επαρκώς.
Δεν αρκεί να αναπληρώνεις ύπνο το σαββατοκύριακο;
Η ιδέα ότι μπορείς να αναπληρώσεις τον ύπνο το Σαββατοκύριακο φαίνεται όλο και πιο αμφισβητήσιμη. Γιατί το σώμα δεν επηρεάζεται μόνο από τη συνολική διάρκεια ύπνου, αλλά και από τη συνέπεια.
Αν το πρόγραμμά σου αλλάζει ακραία από μέρα σε μέρα, ο εγκέφαλος και το νευρικό σύστημα δεν προσαρμόζονται εύκολα. Αυτό μπορεί να επηρεάζει τόσο την ενέργειά σου μέσα στην ημέρα όσο και την υγεία σου μακροπρόθεσμα. Σύμφωνα με τη Nauha, "η διατήρηση ενός σταθερού προγράμματος ύπνου είναι ένας παράγοντας που οι περισσότεροι από εμάς μπορούμε να επηρεάσουμε". Και ίσως αυτό είναι το πιο σημαντικό μήνυμα της μελέτης: δεν χρειάζεται να κυνηγάς την τέλεια ρουτίνα, αλλά μια πιο σταθερή καθημερινότητα.
Τι μπορείς να κάνεις στην πράξη
Δεν χρειάζεται να κοιμάσαι στις 22:00 κάθε βράδυ για να προστατεύσεις την καρδιά σου. Μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν διαφορά.
► Προσπάθησε να έχεις παρόμοια ώρα ύπνου: Ακόμη και μία απόκλιση 30-60 λεπτών είναι πιο εύκολη για το σώμα από τις τεράστιες διαφορές μέσα στην εβδομάδα.
► Μην υποτιμάς τον βραδινό ρυθμό: Το scrolling μέχρι αργά, η δουλειά στο laptop και τα ακανόνιστα ωράρια κρατούν τον εγκέφαλο σε εγρήγορση.
► Φρόντισε τη διάρκεια του ύπνου: Η μελέτη έδειξε μεγαλύτερο κίνδυνο όταν η αστάθεια στον ύπνο συνδυαζόταν με λιγότερες από 8 ώρες στο κρεβάτι.
► Δες τον ύπνο σαν κομμάτι της καρδιαγγειακής υγείας: Όπως προσέχεις τη διατροφή ή την άσκηση, έτσι αξίζει να δώσεις προσοχή και στο πότε κοιμάσαι.
4 πράγματα που οι καρδιολόγοι δεν κάνουν ποτέ μετά τις 7 μ.μ.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για υγεία, διατροφή και γυμναστική στο shape.gr
